Raad van 21

Marko Otten

“Tot 2038 ga ik voor ‘bewustwording’. Op alle tereinen. Maar laten we daarbij vooral het gebied van de vrije tijd niet vergeten. Een bewustwording en zingeving die zich uitstrekt over onze vrije tijd heeft direct psychologische, sociale, educatieve, fysieke, culturele, economische en milieu-effecten. Het kan veel uitmaken.”

“Wat heeft de maatschappij de komende 21 jaar nodig wat wij kunnen realiseren met elkaar?”

Ik zou gaan voor bewustwording de komende 21 jaar. Op alle terreinen. Maar laten we daarbij vooral het gebied van de vrije tijd niet vergeten. Een bewustwording en zingeving die zich uitstrekt over onze vrije tijd heeft direct psychologische, sociale, educatieve, fysieke, culturele, economische en milieu-effecten. Het kan veel uitmaken. Tijd investeren in een vliegvakantie naar de Thaise stranden of tijd investeren naast de voordeur, in burenhulp? Een complex systeem van sociale media bijhouden of vrijwillig bezig in onderwijs of peutergroep? Hangen in plaats van sporten? Reaguren of concreet aan de slag bij een natuurramp? Binge-watchen van steeds nieuwe televisieseries of mindfulness? Bier en pilletjes in plaats van discussies over zin van het bestaan? Lawaai schoppen of musiceren? All-inclusive in Bodrum vertoeven of een feest organiseren samen met immigranten? Et cetera. 

Zijn dit belangrijke issues? De gemiddelde vrije tijd van de Nederlander is enorm gegroeid de afgelopen 21 jaar. Het maatschappelijk stuwmeer van vrije uren en dagen, alles bij elkaar opgeteld dus, is gigantisch en wordt steeds groter de komende 21 jaar. Betaald werk zal een schaars goed worden dat we eigenlijk eerlijker zouden moeten verdelen. De oorzaken van de toename van vrije tijd kennen we: 

  1. Robotisering van productie, dienstverlening, social support en ouderwets managementwerk; het Rathenau Instituut en andere denktanks verwachten dat in 2038 meer dan de helft van het aantal banen zal zijn verdwenen; 
  2. ‘Longevity’, onze langere gemiddelde levensduur gekoppeld aan een verbeterde gezondheid: ieder jaar dat we toevoegen aan onze levensverwachting zal in 2038 alleen al in Nederland 4,5 miljoen manjaar vrije dagen erbij betekenen, 
  3. Onduidelijk is of het totale aantal vakantie- en snipperdagen van de beroepsbevolking verder zal stijgen zoals de afgelopen 21 jaar is gebeurd; maar als het aantal vakantieboekingen (per jaar) een maatstaf is, dan zakt dit zeker niet in. 

Nu pleit ik niet voor vrijetijdspolitie maar voor discussie, debat en (brede maatschappelijke) bewustwording. Een voorbeeld: scholen pretenderen vooral op te leiden voor het beroepsleven; muzische vakken zijn zelfs in het basisonderwijs afgeschaft of hebben het zwaar. Op veel scholen zingen de kinderen nauwelijks in de klas, ze schrijven of horen geen gedichten, en er is weinig opbouw in tekenen, boetseren of dansen. Misschien kunnen we hier die bewustwording beïnvloeden via ouderverenigingen, toneelclubs, (big) bands, dansgezelschappen, kunst- en poëziekringen. Daar lukt het vast beter dan een of ander politiek kanaal openzetten. Ander voorbeeld wat nu al vaak goed werkt: collectieve inspanning om streekproducten een betere kans te geven: productie, afname, slow marketing, alles in eigen hand. Vrijetijders en beroepskrachten werken samen. En genieten ook samen van de opbrengst. 

Wie is Marko Otten?

Sinds zijn jeugd in de sixties is Marko Otten een maatschappelijk betrokken burger. Zijn engagement maakt hem tot een gepassioneerde onderwijsman. Hij begon als leraar geschiedenis in het voortgezet onderwijs, werd toen schoolleider en bestuurder bij scholengemeenschappen in Deventer, Eindhoven & Zutphen en bij Hogeschool Utrecht, de Hogeschool voor Tolken en Vertalen ITV (Utrecht), bij Iselinge Hogeschool (Doetinchem) en bij IJsselgroep Educatieve & Psychologische Dienstverlening (Doetinchem, Apeldoorn, Zwolle). Hij is adviseur en supporter van de Driekantschool, voorheen Hogere Ambachtsschool voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (HAs) te Zutphen. Buitenschools verzorgde Marko Otten de opstelling en legitimatie van de ‘Kennisbasis voor de vakken Nederlands en Rekenen op de PABO’. En in Europees verband organiseerde hij een intensief uitwisselingstraject voor lerarenopleidingen in Vlaanderen, Oekraïne en Nederland. Het werd ook een boek: Lessons from the Holocaust in Ukraine and the Low Countries (Arnhem-Kiev, 2012). Marko Otten heeft verder verschillende publicaties op zijn naam staan. Onder meer over de jaren zestig waar het voor hem allemaal begonnen is.  Zoals het boek PROVO, de ludieke opstand tegen bom en regentendom (Doetinchem, 2017).

Marko Otten is ook bezig met muziek, literatuur en een beetje sporten. Hij is getrouwd met Anne Hegeman, lerares Engels. Zij hebben twee kinderen en zes kleinkinderen.o